Çeçenistan ve Moskova'da Yaşananlar

26 Ekim 2002 Cumartesi, Vakit gazetesi

Çeçenistan'da yürütülen bağımsızlık mücadelesinin haklı ve meşru bir mücadele olduğunu hiç kimse inkar edemez. Rus işgalcilerin burada tam anlamıyla vahşet sergiledikleri de gözlerden uzak değildir. Ancak Çeçenistan'daki mücadele İslam coğrafyasının pek çok bölgesinde yürütülen mücadele gibi zamanın yıprattığı meseleler arasına girmiştir. Geniş zamana yayılınca dünya kamuoyunun hatta İslam aleminin bu meseleye ilgisi azalmış, bu ilgisizlik ise Rus işgal güçlerinin kendilerini biraz daha rahat hissetmelerine sebep olmuştur. Fakat buna rağmen işgal güçleri Çeçen direnişçiler karşısında cephede sürekli kayıp veriyorlardı.

Aslında Çeçenistan'da yürütülen savaş Moskova yönetiminin inatçılığından ileri gelmektedir. Görüldüğü kadarıyla orada zorla ya da ufak tefek birtakım menfaatler karşılığında savaştırılan askerler gidişattan memnun değiller ve savaşın bir an önce sona ermesini kendilerinin de sürekli ölüm korkusuyla yaşamaktan kurtarılmalarını istemektedirler. Fakat Moskova yönetimi Çeçenistan'da ikinci bir yenilgiyi kabul etmesi durumunda bağımsızlık ateşinin Kafkaslar'daki diğer toplumlara da sıçrayacağından ve belli bir zaman süreci içinde bu bölgeyi kaybedeceğinden korkuyor. Ayrıca Moskova yine aynı sebepten dolayı, Çeçenistan'ın bağımsızlık talebini kabul etmekle savaştan kurtulamayacağını düşünüyor olabilir. Çünkü buradaki zaferin bölgedeki diğer toplumları cüretlendirmesi durumunda savaş bir başka yere taşınacaktır.

Moskova yönetiminin birtakım emperyalist emellerine mahkum edilen Çeçen halkı uzun süreden beridir mağdur durumdadır. Çeçenistan'daki bağımsızlık savaşı eşit şartlarda ve güç dengesi içinde yapılmıyor. Moskova'daki son rehin alma eyleminin de bundan dolayı yapıldığı ortadadır. Eylemi gerçekleştirenlerin talepleri Çeçenistan'daki savaşın ve bu bölgedeki direnişçilere karşı silahlı operasyonların durdurulmasıydı. Eylemin sürdüğü günlerde, Çeçenistan yönetimi eylemin kansız bir şekilde bitirilebilmesi için Moskova yönetimine görüşme teklifinde bulundu. Ancak Moskova bu teklifi ciddiye almayarak operasyon gerçekleştirmeyi tercih etti.

Moskova yönetiminin rehine kurtarma operasyonunun insanlık tarihinin en aptalca bir kurtarma operasyonu olduğunda sanıyoruz hadiseyi yakından takip eden bütün herkes ittifak etmiştir. Biz bu yazıyı yazmadan önce okuduğumuz son haberlerde, operasyonda rehinelerden 30 kişinin öldürüldüğü ifade ediliyordu. Eylemcilerden öldürülenlerin sayısı hakkında ise farklı bilgiler vardı. Bu bilgileri yabancı haber kaynaklarından okumuştuk. Türkiye'deki haberlerde ise ölü sayısı hakkında daha farklı bilgiler verildi. Çünkü Türkiye'deki haberler genellikle Rusya'nın resmi açıklamalarına dayanıyordu. Bizim tahminimize göre ölü sayısı daha da fazladır ve gerçek rakamlar birkaç gün içinde ortaya çıkacaktır. Bu birkaç gün içinde Rusya'nın resmi açıklamalarının doğru olmadığı da anlaşılacaktır.

Bizim tahminimize göre Moskova yönetiminin rehine kurtarma operasyonunda bu kadar aceleci davranması ve rehineler açısından önemli bir riski göze alması, Çeçenistan'daki direniş karşısında ellerinin bağlanmasından ve bu savaşa karşı tepkilerin gittikçe artabileceği endişesinden kaynaklanıyordu. Çünkü eylemciler, Çeçenistan'da öldürülecek her bir kişiye karşılık ellerindeki rehinelerden on kişiyi öldürecekleri tehdidinde bulundular. Bu tehdide rağmen Rus güçlerinin saldırı düzenlemeleri, birilerini öldürmeleri ve karşılığında da rehinelerin öldürülmesi durumunda ülke halkından Moskova yönetimine karşı tepki sesleri yükselecekti. İşte bu yüzden Çeçenistan'da yeni askeri operasyon düzenlemekte zorluk çekecek, bu da onun işgalci askerlerinin mücahit güçleri karşısında daha zayıf duruma düşmelerine sebep olacaktı.

Sonuç itibariyle şunu ifade edelim ki yaşananlar Moskova yönetiminin her bakımdan sıkıntılı olduğunu ve operasyonun onu rahatlatmayıp bilakis siyasi açıdan ve halk nazarında daha da zor duruma sokacağını göstermektedir. Moskova şimdilik gerçekleri gizliyor. Ama onlar ortaya çıktığında işi daha da zorlaşacak.