Grozni'den Çekilme ve Basayev'in Yaralanması

8 Şubat 2000

Çeçenistan cephesinde geçtiğimiz günlerde yaşanan gelişmelerin en önemlileri bizim gördüğümüz kadarıyla meşhur komutan Şamil Basayev'in yaralanması ve başkent Grozni'nin mücahitler tarafından terk edilmesi olayıdır. Basayev'in yaralanması da çekilme işlemi esnasında gerçekleşti. Bu itibarla ikisi birbiriyle bağlantılı.

Çeçen mücahitler Grozni'den Rus işgal güçlerine teslim olmak amacıyla değil kendilerini kuşatmadan kurtarmak amacıyla çekildiler. Bu yüzden hadise Grozni'nin düşmesi olarak değerlendirilmemeli. Mücahitler yaptıkları açıklamada Grozni'de kuşatma altında olduklarından burada ağır şartlar altında imkanlarını tüketmek yerine Rus işgal güçlerini gerilla savaşına çekmek amacıyla şehri terk ettiklerini bildirdiler.

Rus işgal güçleri başkent Grozni'nin etrafına mayınlar döşemişlerdi. Bu yüzden daha önce de verilen bilgilerde bu konuya temas ediliyor ve Grozni'den çıkmanın büyük bir tehlike arz ettiği dile getiriliyordu. Bununla birlikte yukarıda zikrettiğimiz sebepten dolayı mücahitler şehri yine de terk ettiler. Fakat terk işlemi esnasında bazı mücahitler mayına basarak yaralandı veya hayatlarını kaybettiler. Yaralananlardan biri de meşhur komutan Şamil Basayev'di. Basayev'in mayına basarak mı yoksa top mermisinden sıçrayan şarapnel parçalarının isabet etmesi sonucu mu yaralandığı biz bu yazıyı yazdığımızda henüz kesinlik kazanmamıştı. Rus işgal güçleri Basayev'in ağır şekilde yaralandığını iddia etmişlerdi. Ancak daha sonra onun ciddi bir yara almış olmasına rağmen cihadda etkinliğini sürdürmesine ve komutanlığını yürütmesine engel teşkil edecek bir yara almadığı anlaşıldı.

Grozni'nin mücahitler tarafından terk edilmesinin ve Basayev'nin yaralanmasının Rusya'nın cumhurbaşkanı vekili Putin'i biraz rahatlattığı anlaşılıyor. Çünkü daha önce özellikle asker analarından ve çeşitli kamuoyu kuruluşlarından kendisine karşı tepki sesleri yükselmeye başlamıştı. Bu iki olayla birlikte bu seslerin dile getirdiği hususlar biraz gündem dışına itilmiş oldu. Ancak bu iki olayla Rusya, Çeçenistan'daki direnişi kırabilmiş ve istediği sonuca ulaşabilmiş değildir. Belki gerilla savaşında asker kaybı daha çok olacaktır. Dolayısıyla aynı tepki sesleri yeniden yükselmeye başlayacaktır.

Çeçenistan'la ilgili olarak üzerinde durmak istediğimiz bir konu da Avrupa Konseyi'nin Rusya'ya üç aylık bir süre tanıması. Bu süre tanıma işlemi dolaylı olarak Rusya'nın Çeçenistan işgalini meşrulaştırma anlamı taşımaktadır. Daha önce BM genel sekreteri Kofi Annan'ın Moskova ziyareti esnasında, Rusya'nın neden askeri harekete ihtiyaç duyduğunu anladığı yolunda açıklamada bulunarak aynı sonuca varacak sözler sarf etmişti. Oysa Rusya'nın Çeçenistan işgali tamamen gayri meşrudur ve hiçbir haklı gerekçesi yoktur. Dolayısıyla bu işgalin benimsenmesi veya meşrulaştırılması bir insanlık ayıbıdır.